Ładowanie...
Ładowanie...
Szanowni Państwo
Od 8 lipca 2026r. obowiązują nowe przepisy dające dodatkowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie kontroli umów zawieranych przez przedsiębiorców. Tym samym na celowniku znajdą się umowy B2B oraz zlecenia, najczęściej zawierane w branży pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Zmianom przepisów towarzyszą zmiany kadrowe w urzędach- powołanie nowego głównego inspektora pracy oraz prezesa ZUS. W praktyce może to oznaczać zaostrzenie kursu na bardziej rygorystyczny i restrykcyjny, aniżeli prezentowany przez poprzedników.
Co się zmieniło?
Nowe przepisy umożliwiają inspektorom pracy przekształcanie umów cywilnoprawnych- najczęściej zlecenia lub B2B – w umowę o pracę. Do 8 lipca o takiej zmianie decydował wyłącznie sąd.
Jak będą przebiegać kontrole?
Stosownie do zapewnień głównego inspektora pracy, planowe kontrole mają się rozpocząć od początku roku 2027. Do końca bieżącego roku kontrole będą wszczynane na wniosek osoby zatrudnionej na podstawie tzw. umowie śmieciowej. Oczywiście nie można wykluczyć kontroli z inicjatywy inspekcji pracy w szczególności, jeśli przy okazji innej kontroli, np. przestrzegania przepisów BHP lub kontroli ZUS, pojawią się wątpliwości co do charakteru zatrudnienia.
Pierwszy etap kontroli
Jeśli inspektor PIP stwierdzi, że zatrudnienie wykazuje cechy stosunku pracy, nakaże jego przekształcenie w umowę o pracę albo zmianę formy świadczenia na taką, która odpowiada umowie cywilnoprawnej – będzie to tzw. polecenie usunięcia naruszenia.
Drugi etap-decyzja przekształcająca
W przypadku, gdy polecenie nie zostanie wykonane, inspektor będzie mógł złożyć wniosek do Okręgowego Inspektora Pracy o wydanie decyzji przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę cywilnoprawną w umowę o pracę. Inspektor będzie mógł również skierować sprawę do sądu rejonowego.
Prawo odwołania
Zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli mogli odwołać się od decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy do sądu pracy, co wstrzyma jej wykonanie do momentu wydania orzeczenia.
Zabezpieczenie
Na czas trwania postępowania sądowego niedoszły pracownik będzie miał możliwość żądania udzielenia zabezpieczenia. W tym czasie umowa „śmieciowa” zawarta między stronami nie będzie mogła zostać zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana na zasadach innych, niż umowa o pracę.
Nowe narzędzie w rękach PIP
Nowe przepisy umożliwiają wymianę danych pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową, aby wytypować lub usprawnić kontrole.
Kontrole zdalne
Nowelizacja wprowadza możliwość przeprowadzania kontroli zdalnych, co znacznie je przyspieszy i udrożni zatory powstałe na skutek już licznie napływających skarg. Rozmowa z kontrolującym może odbywać się w formie wideokonferencji, a inspektor może zażądać przesłania mu dokumentów w formie elektronicznej.
Ważność decyzji
Decyzja będzie obowiązywać od dnia jej wydania, a nie wstecz. Jednak nie oznacza to, że na skutek wydanej decyzji PIP sprawa nie trafi do ZUS, który posiada kompetencje do wydawania decyzji wstecz bez ograniczeń czasowych. Jeśli okręgowy inspektor skieruje sprawę do sądu, ten również będzie mógł orzekać z data wsteczną.
Prawo do indywidualnej interpretacji
Każdy pracodawca ma prawo do złożenia wniosku o indywidualną interpretację, która potwierdzi, czy zawierane mowy kwalifikują się do przekształcenia w umowy o pracę.
Abolicja
Nowelizacja przewiduje też abolicję dla pracodawców, którzy w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy dobrowolnie przekształcą umowę cywilnoprawną w umowę o pracę. Nie będą oni podlegali odpowiedzialności wykroczeniowej z tytułu zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną.
Ustawa nie działa wstecz
W myśl zmienionych przepisów nowy tryb postępowania kontrolnego może dotyczyć umów trwających na dzień wejścia w życie przepisów, tj. 8 lipca.
Grzywny w górę
Zawarcie pozornej umowy cywilnoprawnej w miejsce umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika określonym w art. 281-283 kodeksu pracy. Wysokość maksymalnej grzywny, jaką może nałożyć inspektor pracy, została podwyższona z 2000 zł do 5000 zł, a w przypadku ponownego wymierzenia kary – z 5000 zł do 10 000 zł.
Źródło:
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy z dn. 13.04.2007r.
Nowelizacja ustawy z 11.03.2026r.
Udostępnij:
